تبلیغات
جزوه کل درس های پایه ها - مقاله بهداشت ودرمان

جزوه کل درس های پایه ها

رسیدن امتحنات خرداد ماه را به دانش آموزان تبریک میگوئیم

برای داشتن روحیه شاد و جسمی سالم صبحانه را فراموش نکنید.
یكی از وعده های غذایی مهم كه كمتر به آن اهمیت داده می‌شود صبحانه است درصورتی كه لازم است برای تهیه صبحانه مناسب، با تدبیر اقدام شود.
چند توصیه برای یك صبحانه كامل
صبحانه باید حداقل 20 درصد از انرژی روزانه را فراهم نماید. این در حالیست كه اغلب به دلیل عدم آشنایی با اهمیت این وعده غذایی، یا ازآن صرفنظر می‌شود و یا مفید و مغذی تهیه نمی‌شود.

مصرف مواد مفید و مناسب برای این وعده غذایی بسیارمهم است.مصرف صبحانه باعث افزایش قدرت تمركز، توجه و تامین انرژی روزانه می‌شود و توانایی ذهنی و كاركرد فردی را بالا می‌برد.

خوردن یك وعده صبحانه كامل به دلیل تامین نیازهای غذایی باعث كنترل وزن و پایین آمدن سطح كلسترول خون می‌شود، ناراحتی‌های گوارشی را از بین می‌برد و جذب ویتامین‌ها را افزایش می‌دهد .

نخوردن صبحانه باعث می‌شود درطول روز بخصوص نزدیك ظهر و ناهار، فرد دچار گرسنگی شدید شده و حجم بیشتری ازغذا را دریك وعده غذایی مصرف نماید و از آن جایی كه غذاهای وعده ناهار اغلب پرچربی و پركالری است، بنابر این عواقب بعدی را به دنبال خواهد داشت.

اغلب دیده شده كسانی كه صبحانه نمی‌خورند، نیم چاشت روزانه خود را با غذاهای پركالری و كم اهمیت همچون بیسكویت، پفك، شكلات و چیپس وغیره پر می‌كنند كه این امر علاوه بر خطرات ذكرشده باعث چاقی وسرطان نیزمی شود.

تهیه یك صبحانه خوب و مناسب نیاز به آگاهی و برنامه ریزی دارد. شما به عنوان یك عضو خانواده می‌توانید در این زمینه مطالعه و لیستی از مواد مغذی را تهیه و در اختیار اعضای خانواده قراردهید.

چیدن میز صبحانه یا سفره می‌تواند به تحریك ذائقه كمك كند. ازمواد غذایی متنوع ورنگی ومیوه‌های فصل كمك بگیرید.

- برای آمادگی لازم جهت صرف یك صبحانه كامل، لازم است شام را زود مصرف كنید تا در هنگام صبح احساس گرسنگی كامل داشته باشید.

- زودتر از خواب بیدار شوید و به نرمش‌های معمول بپردازید. كمی آب میوه مصرف كنید و زمان لازم برای صرف صبحانه را درنظر بگیرید.

- صبحانه را با آرامش و فارغ از دغدغه هایی چون دیركرد وقت و زمان سرویس اداری و یا ساعت اداری میل كنید.

- در هنگام صبحانه به برنامه رادیویی مورد علاقه خود گوش دهید، با اعضای خانواده صحبت كنید و از بیان و یادآوری آنچه نشاط را از شما دور می‌كند خودداری نمایید.

- از خوردن غذاهای كافئین دار مانند چای، قهوه و كاكائو در هنگام شب خودداری كنید.

- ازخوردن غذاهای سنگین و پرچرب درهنگام شام خودداری كنید زیرا این كار اشتهای شما را كور می‌كند.

- از تماشای تلویزیون یا فكركردن به كار و مسوولیت‌های روزانه خودداری كرده و صرفا به آنچه میل می‌كنید توجه نمایید. به یاد داشته باشید دغدغه واسترس مانع جذب مواد مفید ومغذی می‌شود و میزان جذب چربی بدن را بالا می‌برد.

- هنگام صبحانه قبل و بعد از آن مطلقا سیگار نكشید.

- مواد مغذی و پركالری وانرژی زا درگروه صبحانه جای می‌گیرد. شما بسته به ذائقه و وضعیت مزاجی خود می‌توانید ازاین مجموعه وسیع، تعدادی را انتخاب ودررژیم غذایی خود بگنجانید.

- شیر یكی از این مواد لازم است زیرا شیر حاوی مواد معدنی، كلسیم فسفر و ویتامین‌هاست و برای رشد استخوان و استحكام آن مفید است اگرشیر به مزاج شما سازگار نیست و موجب به هم ریختگی دستگاه گوارش یا كورشدن اشتهای شما می‌شود، می‌توانید آن را در وعده‌های دیگر یا میان وعده‌ها مصرف كنید. دیگر محصولات لبنی همچون خامه پنیر و حتی ماست هم می‌تواند جایگزین شیر شود.

- اگر به غذاهای سنتی علاقه دارید، می‌توانید فرآورده‌های شیری مانند فرنی، شیربرنج را به رژیم غذایی خود بیافزایید.

- از تركیبات شكلات صبحانه یا ارده و شیر یا غذاهای ساده سنتی تخم مرغ، لوبیا چیتی، عدسی، حلیم و غیره استفاده كنید.

- در مورد نان حساس باشید یكی از نان‌های كامل سنتی نان سنگك است زیرا تمامی مراحل عمل آوری و خمیر و پخت آن مطابق روش استاندارد است و استفاده از آن بر سایرنان‌ها ترجیح دارد. نان‌های فانتزی یا ماشینی نیز مناسب وخوب است امروزه تنوع این نان‌ها بسیار زیاد است و شما می‌توانید از نان‌هایی با آرد غلات متفاوت همچون ذرت، جو دوسر، جو و... استفاده كنید.



برنامه ساده غذایی برای صبحانه

- یك برنامه ساده غذایی برای شما پیشنهاد می‌شود. می‌توانید بنابر نوع ذائقه و رژیم خود از تعداد یا تركیبی ازآنها بهره ببرید :

- كره و عسل یا مربا بویژه مرباهای مقوی مانند مربای هویج، آلبالو، توت فرنگی و غیره.

- شكلات صبحانه، چای و یا شیر و خامه.

- تخم مرغ آب پز، خیار و گوجه تازه.

- نیمرو و سبزی خوردن.

- لوبیا چیتی یا عدسی یا حلیم.

- استفاده ازحلوا ارده ( بویژه درفصل سرد ) و پنیر.

- شیربرنج و آب میوه فصل.

- فرنی، كره و مربای هویج.

- ساندویج مرغ یا تخم مرغ، سبزیجات مانند كاهو و میوه.

- مصرف آب میوه‌های طبیعی بویژه پرتقال یا میوه‌هایی كه ویتامین ث دارند - نان و پنیر ،خرما یا گردو.

شایان ذکر است، برای بالا رفتن بازدهی بیشتر در كار و داشتن روحیه‌ای شاد و جسمی سالم درمحل كار لازم است به ارزش غذایی صبحانه واقف باشیم و بدانیم كه كسانی كه صبحانه میل نمی‌كنند، از ویتامین‌های ضروری مثل A ، C، B12 و ریبوفلاوین، كلسیم، منیزیم و فسفر بهره كمتری می‌برند.


منبع: خبرگزاری دانشجویان ایران

 

خبرها نمی‌گویند، میوه‌ها و سبزیها برای شما خوب هستند، بلکه می‌گویند میوه‌ها و سبزیها خیلی برای شما خوب هستند. آنها می‌توانند ضامن سلامت شما باشند.

آخرین تحقیقات دانشمندان، حاکی از آن است که غذاهای گیاهی سرشار است از هدایایی که می‌توانند دشمن انواع بیماری های مزمن باشند. روزتان را با مصرف یك میوه آغاز كنید

گروه بزرگی از ترکیبات گیاهی كه در انواع سبزی‌ها از سیر گرفته تا کلم و برگهای سبز چای وجود دارند، می‌توانند با جلوگیری از تخریب سلولی با انواع بیماری‌ها مبارزه کنند.

همچنین مشخص شده است یک رژیم غذایی پرفیبر می‌تواند کمکی باشد به کاهش خطر بیماری‌های قلبی، فشارخون بالا، چاقی، دیابت و سرطان.

پس چرا ما از خوردن برخی سبزیها امتناع می‌ورزیم؟ برای رفع این معضل، باید سعی کنید رو‌ش‌هایی بیابید که غذاهای گیاهی را برای شما به غذایی لذیذ تبدیل کنند.

دوست ندارید یک بشقاب پر از بامیه یا کلم بروکلی روبه روی شما باشد؟ مجبور نیستید سعی کنید به تنوع روی آورید و سبزی‌های مختلف را در سالادها، سوپها و سس ماکارونی و غذاهای مختلف دیگر بگنجانید.

گرچه تازه خوری بهترین کار است، اما اگر میوه و سبزی تازه در دست نداشتید، می‌توانید از انواع کنسروی و یا منجمد آنها استفاده کنید. یک سیب در هر روز یک منبع انرژی آن هم از نوع طبیعی است

از آنجا که میوه‌ها بسیار متنوع هستند، می‌توانید از انواع طعم‌ها و مزه‌های میوه‌های مختلف لذت ببرید. سعی کنید به روش‌های جدیدی برای افزودن میوه به خوراکی های روزمره‌تان بیاندیشید.

هر روز صبح را با یک نوع میوه از قبیل موز یا میوه‌های توتی و ریز آغاز کنید؛ هلو، گلابی یا خربزه و هندوانه را به وعده غذایی ظهر خود بیافزایید و میوه‌های تازه یا خشک را به عنوان شیرینی و تنقلات و میان وعده برگزینید.

ماجراجو باشید. نترسید و انواع میوه و سبزی‌ها را در انواع غذاها امتحان کنید، تا در نهایت به طعم دلخواه خود دست یابید.

باید ذائقه خود را از حالت کنونی تغییر دهید و آن را با دیگر طعمها آشنا کنید.

سیب زمینی شاید جزو یکی از محبوب‌ترین غذاها باشد. چربی کمی دارد و کربوهیدرات بالا که تقریبا بسرعت در بدنمان تبدیل به قند می‌شود.

سعی کنید روز خود را با یک لیوان آب میوه شروع کنید، تا صبحی سالم داشته باشید. اگرچه باید به خاطر داشته باشیم، آب میوه کالری بیشتر و فیبر کمتری نسبت به میوه تازه دارد، اما بازهم به عنوان یکی از 5 بخش توصیه شده میوه و سبزی های روزانه به شمار می‌آید.

محققان معتقدند، فلاوونوئیدها ما را در برابر سرطان حفاظت می‌کنند. ایندول‌ها هم که نوعی دیگر از فیتوکمیکال‌ها هستند در خانواده کلم‌ها به وفور یافت می‌شوند و ما را از انواع امراض مزمن محافظت می‌کنند.

بتاکاروتن‌ها که شناخته شده ترین کاروتنوئیدها هستند، به هویج و دیگر سبزی‌ها و میوه‌ها، رنگهای نارنجی ، قرمز و زرد می‌دهند و در بدن ما به ویتامین A تبدیل می‌شوند.

لیکوپن نیز که در گوجه فرنگی وجود دارد، ما را از بیماری‌های آب مروارید، سرطان، بیماری‌های قلبی عروقی و بیماری‌های چشمی حفاظت می‌کنند. این هم دلیلی مهم برای لزوم مصرف غذاهای رنگی (البته از نوع طبیعی).

این دسته از مواد جزو استروژن‌های گیاهی هستند و به نظر می‌رسد اثراتی مشابه استروژن داشته باشند. فواید آنها شامل موارد زیر است: کاهش چربی خون: کاهش خطر سرطان‌های وابسته به هورمون، مانند سرطان‌های سینه، تخمدان، پروستات و سرطان رحم.

فیبر؛ فیبر محلول که در آب به حالت نامحلول و چسبناک درمی‌آید؛ گوارش غذا را آهسته می‌کند و به شکم احساس پر بودن بیشتری می‌بخشد. می‌توان آنها را در سیب، مرکبات و هویج یافت.

فیبر نامحلول هم سرعت رد شدن غذا را از روده‌ها افزایش می‌دهد و در سبوس گندم ، سبزیها و تمامی دانه‌ها یافت می‌شود.
سعی کنید از سالادهایی که بیشتر مغذی هستند استفاده کنید و در آنها از کاهو چینی نیز استفاده کنید.


منبع: خبرگزاری دانشجویان ایران

آخرین بروزرسانی (یكشنبه ، 3 مهر 1390 ، 11:25)

 

 

چرا ویتامین E؟

الکساندار و شوهرش که ساکن شهر نیویورک هستند، هر روز ویتامین E مصرف می کنند. گزارهاشیی را که الکساندرا در مورد ویتامین E خوانده است، همگی نشان از این دارند که این ویتامین ممکن است شخص را در برابر بیماریها حفظ کند. به عنوان مثال، در مطالعه‌ای که بر روی 11000 نفر از افراد 65 ساله و بالاتر توسط موسسه ملی سالخوردگی صورت گرفت، نشان داده شد، در افرادی که ویتامین E مصرف می کردند، خطر مرگ در اثر بیماری قلبی 41 درصد کمتر از افرادی است که ویتامین E مصرف نمی کردند. دیگر مطالعات حکایت از آن دارند که ویتامین E ممکن است در پیشگیری از تصلب شرائین کمک کننده باشد. این ویتامین احتمالا قادر به محدود کردن آسیبهای ناشی از استعمال سیگار، تقویت دستگاه ایمنی، تخفیفی علائم ناشی از آرترین و به تاخیر انداختن اثرهای مخرب بیماریهای استحاله‌ای اعصاب مانند آلزایمر و پارکینسون است.

اما بیشتر مردم، مقادیر کافی از این ویتامین را از راه غذا دریافت نمی دارد. اساسا مشخص شده است که مقادیر مورد نیاز از این ویتامین که می تواند نقش حفاظتی برای انسان در برابر بیماریها داشته باشد، بسیار بیشتر از مقداری است که مردم از راه مواد غذای دریافت می‌دارند. در هر صورت، حتی اگر نیمی از یافته‌های مربوط به آثار مفید ویتامین E در ادامه تحقیقات ثابت شود، می توان حقیقتا این ویتامین را معجزه سلامتی نامید. در اینجا برخی از جنبه‌های مفید این ویتامین برای سلامت انسان اشاره می‌شود.

بنابر عقیده بلامبرگ، محقق تغذیه انسانی در دانشگاه تافتس آمریکا افراد می توانند با مصرف این ویتامین از خطر بیماریهای عفونی همچون سرماخوردگی، آنفلوآنزا و سل درامان بمانند. محققان این دانشگاه در مطالعه ای 4 ماهه به بررسی اثر ویتامین E روی دتگاه ایمنی سالخوردگان سالم پرداختند و مشاهده کردند که این ویتامین ممکن است باعث تقویت دستگاه ایمنی این افراد شود. به طور طبیعی کفایت عمل خود را از دست می دهند و بخوبی قادر به حفظ بدن در برابر بیماریها نیستند. این محققان اعلام داشتند که دریافت روزانه 200 واحد بین المللی از این ویتامین به عنوان مقدار مطلوب برای تقویت دستگاه ایمنی محوب می شود و بیشتر از این مقدار شاید مفیدتر نباشد.

ویتامین E و آنتی اکسیدان

آنتی اكسیدان دارای خواص بسیاری است. یکی از آنها عبارتست از كاهش عوامل شیمیایی مخربی كه در اثر استرس های فیزیولوژیكی و محیطی در خون بوجود آمده. این خاصیت در ویتامین E و C موجود است، پس از اینجا درمی یابیم كه این ویتامین ارتباط زیادی با محیط دارد

دکتر جیالال از دانشگاه تگزاس در مطالعات خود بر روی ویتامین E، مشاهده کرد که این ویتامین دارای اثر حفاظتی در برابر بیماریهای قلبی است. او ملاحظه کرد که ویتامین E باعث کاشه اکسیداسیون LDL می شود (LDL لیپوپروتئین کم- چگالی یا همان "کلسترول بد است که به تشکیل پلاکهای داخل سرخرگهای کرونر کمک میکند). بعلاوه او مشاده کرد این ویتامین باعث اختلال در عملکرد سلولهای تولید کننده پلاک در این سرخرگها می شود. این محقق می گوید، به نظر می رسد ویتامین E می تواند در افرادی که در معرض خطر ابتلا به بیماریهای قلبی هستند. در جهت کاهش احتمال وقوع حملات قلبی عمل کند. انجمن قلب آمریکا با این نظریه موافق است و اعلام داشته است که مصرف مکمل ویتامین E یا دیافت این ویتامین از راه غذا ممکن است در پیشگیری از بیماریهای قلبی کمک کننده باشد.

در این مورد گزارشهای متنقضی وجود دارد در بعضی از مطالعات مشاهده ده که ویتامین E هیچ تغییری در میزام وقوع سرطان ایجاد نمی کند، ولی در بعضی دیگر مشخص شده است که میزان وقوع سرطان در افراد دریافت دارنده ویتامین E پایینتر بوده است. در مطالعه ا که توسط موسسه ملی سرطان، بر روی بیش از 29 هزار نفر در چین انجام شده ات، مشاهده شد که در افرادی که مخلوطی از ویتامین E بتاکاروتن و سلینون مصرف می کردند، کاهش معنی داری و در میزان وقوع سرطان و مرگ و مر حاصله از آن ایجاد می شود. در مطالعه ای دیگر که بر روی 27 هزار نفر از مردان سیگاری 50 تا 69 ساله در فنلاند انجام شد، نشان داده شده که دریافت روزانه 50 واحد ویتامین E باعث کاهش میزان وقوع سرطان پروستات ومرگ و میر ناشی از آن به ترتیب تا 32 و 41 شده است.

بر پایه نتایج بررسی‌های آزمایشگاهی، مصرف تركیبات ویتامین E خوراكی به دلیل دارا بودن خاصیت آنتی‌اكسیدان و نوع موضعی آن به دلیل جذب نور خورشید، خطر ابتلا به سرطان پوست را كاهش می‌دهد.

دکتر کاتمن محقق دانشگاه کالیفرنیا در زیر میکروسکوپ مشاهده کرد، وقتی بر روی سلولهای عصبی، بتاآمیلوئید (یعنی ترکیبی که در مغز بیماران مبتلا به آلزایمر تجمع می یابد) اضافه می کند، سلولها یکپارچگی خود را از دست می دهند و می میرند، اما وقتی ویتامین E به این سلولها افزوده شود. این روند مرگ سلولی اتفاق نمی افتد و سلولها سالم می مانند. در مطالعه ای که در مورد اثر ویتامین E رویگرفته کردن روند بیماری پارکینسون صورت گرفته مشخص شده که ویتامین E قادر به تاخیر انداختن روند تخریبی در این بیماری است.

در مطالعه ای که اخیرا صورت گرفته نشان داده شده است که مصرف ترکیبی از مکملهای ویتامین C,E باعث افزایش مقاومت در برابر آفتاب سوختگی می شود. همچنین دکترادلبرگ توصیه می کند که بیماران مبتلا به تورم لثه، یک کپسول حاوی ویتامین E را باز کنند، و محتویات آن را روی لثه هایشان بمالند.

متخصصین می گویند، در صورتی که شخص در سلامت کامل باشد، به طور مرتب ورزش کند، با کمترین استرس زندگی کند و غذایی متعادل هم دریافت دارد، باز هم می تواند از مصرف مکملهای ویتامین E سود ببرد. سوالی که در اینجا مطرجح است، این است که چه مقدار ویتامین E باید مصرف شود؟ مطالعات نشان می دهد در افرادی که بین 100 تا 400 واحد ویتامین E دریافت می دارند، خطر وقوع بعضی از بیماریها کاهش می یابد. اما مصرف مقادیر بسیار زیاد از ویتامین E ممکن است خطرهای را به همراه داشته باشد. در صورتی که شخص آسپیرین یا داروهای دیگری استفاده می کند، باید در مورد مصرف همزمان ویتامین E مانند آسپیرین باعث رقیقتر شدن خون می شود، بنابراین تنظیم مقدار مصرفی در این بین حایز اهمیت است. همچنین ویتامین E را نباید قبل از جراحی یا به طور همزمان با دارهای ضد انعقادی مصرف کرد.
همچنین توصیه می شود، در صورتی که شخص دچار پرکار تیرویئد یا بیماری روماتیسمی قلب است، باید مصرف آن با احتیاط صورت گیرد.

اثرات کمبود ویتامین E


اثرات کمبود ویتامین E در اعصاب ، عروق و اندامهای تولید مثلی مشخص می‌شود. البته 5 تا 10 سال طول می‌کشد تا ذخائر بدنی این ویتامین تمام شود و علائم پایان یافتن ذخیره آن در بدن ، عدم پاسخگویی به محرکهای محیط ، ضعف عضلات ، عدم توانایی در حفظ تعادل و اختلال در بینایی است. البته کمبود در این حد در افرادی که مشکلات هضم و جذب چربی داشته باشند بروز می‌کند. ولی بطور کلی چون ویتامین E در حفاظت از غشای سلول موثر است و در کمبود آن در مراحل اولیه ، جراحتهای سریع پوست مشاهده می‌شود. این ویتامین در سقط جنین در رحم اثر بسزایی دارد که در آزمایشات حیوانی نیز مشخص شده است

 

 

منابع ویتامین E

,ویتامین E تنها توسط گیاهان تولید می شود. در برگها و دانه‌ها ، خصوصا روغنهای گیاهی موجود است و میزان مورد نیاز روزانه آن در بدن 7 تا 9 میلیگرم می‌باشد. با مصرف روزانه سبوس گندم ، آفتابگردان ، بادام ، ذرت و زیتون می‌توانید میزان زیادی ویتامین E دریافت کنید. میزان مصرف از این مواد غذایی باید در حد نیاز باشد. مثلا مصرف روزانه 2 قاشق غذاخوری روغن آفتابگردان بدون اینکه حرارت ببیند نیاز شما را برآورده می‌سازد

.

 

 

سنگ کلیه بیماری جددی نیست. حتی می گویند، فرعون هم به این بیماری مبتلا بوده و یکی از ویژگی های طبیب مشهورش، سینوهه، توانایی درمان درد سنگ کلیه بوده است. با پیشرفت علم پزشکی، درمانهای پیشرفته تری برای این بیماری کشف و ابداع شده که سنگ کلیه را جزو بیماری های ساده دنیا کرده است. اما هنوز هم درد سنگ کلیه اگر نگوییم طاقت فرساترین دست کم یکی از وحشتناک ترین دردهایی است که تاکنون بدن انسان تحمل کرده است. به همین دلیل درباره چگونگی پیشگیری و درمان این درد با دکتر سید کاظم فروتن، جراح و متخصص کلیه و مجاری ادرار صحبت کردیم .

 

همه ما سنگ کلیه را به عنوان یک درد وحشتناک پهلو  می شناسیم، آیا سنگ کلیه علائم دیگری هم دارد؟

سنگ کلیه می تواند بدون علامت باشد تا زمانی که کلیه را از کار بیندازد. یعنی ممکن است کلیه سنگ بسازد، علائم هم ندهد و کسی هم متوجه نشود و در نهایت روزی کلیه را نارسا کند. اما یکی از مهم ترین علائم سنگ کلیه درد است. این درد معمولا" شب ها شروع می شود و فرد را از خواب بیدار می کند. در واقع درد سنگ کلیه شدید و غیرقابل تحمل است. خانم هایی که تجربه زایمان را داشته اند و بیمار سنگ کلیه هم هستند، می گویند، درد زایمان قابل مقایسه با درد سنگ کلیه نیست. واقعا" این بیماران هنگام درد خیلی زجر می کشند. یکی دیگر از علائم سنگ، تغییر رنگ ادرار به صورت خونی یا رنگ چای شدن است. بعضی از بیماران سنگ کلیه، با علامت عفونت مراجعه می کنند. در این موارد، سنگ کلیه جزو اورژانس های پزشکی است و باید فورا" به آن رسیدگی شود.

اندازه سنگ کلیه با شدت علائم آن ارتباطی دارد؟

خیر، هیچ ارتباطی بین اندازه و علائم سنگ وجود ندارد.

درد چه موقع ایجاد می شود؟

معمولا" سنگ وقتی می خواهد دفع بشود، درد ایجاد می کند و وقتی جایش ثابت شد، درد از بین می رود، به عبارتی وقتی درد سنگ کلیه از بین رفت، مفهومش دفع سنگ نیست. یعنی وقتی درد شروع شد و بعد تسکین پیدا کرد، باید تکلیف سنگ مشخص شود و نباید بیمار فکر کند که چون دیگر درد ندارد پس همه چیز خوب شد و سنگ از بین رفت. باید به کمک سونوگرافی و عکس رادیولوژی مخصوص کلیه و مجاری ادرار، این سنگ پیگیری شود و اگر پیدا نشد آن وقت بگوییم که سنگ افتاده است و یک نفس راحت بکشیم .

همانطور که خودتان گفتید، برخی سنگ های کلیه علامت ندارند، با این حساب افرادی که هیچ علامتی ندارند، از کجا بفهمند که سنگ کلیه دارند؟

تشخیص سنگ کلیه در کسانی که تاکنون سنگ کلیه نداشته اند، هیچ علامتی هم ندارند، کمی مشکل است. از طرفی نمی توان به تمام افراد جامعه هم توصیه کرد که بروند و سونوگرافی و رادیولوژی بشوند، چرا که احتمال دارد سنگ کلیه داشته باشند. بنابراین ما توصیه می کنیم در کسانی که ممکن است کلیه سنگ ساز داشته باشند و دلایلی به نفع سنگ کلیه در آنها وجود دارد، بررسی های لازم صورت گیرد، مثلا" کسانی که در فامیل درجه یکشان سابقه سنگ کلیه وجود دارد، هر سال یا هر دو سال یکبار، برای این بررسی ها به پزشک مراجعه کنند. افرادی هم که خودشان سابقه سنگ کلیه دارند، باید سالی یکبار تحت سونوگرافی و بررسی های لازم قرار بگیرند.

چرا کلیه بعضی از افراد سنگ ساز است؟

اینکه چرا سنگ کلیه ایجاد می شود؟ چرا در یک کلیه بیشتر از دیگری سنگ تولید می شود؟ چرا بعضی بیشتر و بعضی کمتر سنگ کلیه دارند؟ سئوالاتی هستند که هنوز بطور مشخص جواب آنها پیدا نشده است. اما در این زمینه نظریه هایی وجود دارد. مثلا" اگر غلظت مواد داخل ادرار زیاد شود، می تواند زمینه ساز سنگ کلیه شود یا در برخی موارد زمینه های ارثی برای تشکیل سنگ مطرح است که استعداد فرد را در ابتلا به سنگ کلیه افزایش می دهد.

سنگ چگونه تشکیل می شود؟

وقتی غلظت موادی در داخل یک محلول بیش از حد شود، در نهایت به حالت فوق اشباع در می آیند و به کریستال تبدیل شده و رسوب می کنند، مثل اتفاقی که موقع تولید نبات رخ می دهد. نبات رابا همین روش تولید می کنند. ابتدا محلول شکر و آب را غلیظ می کنند، و سپس داخل این محلول غلیظ نخ آویزان می کنند تا کریستال های شکر دور این نخ جمع شوند و نبات تولید شود. این همان اتفاقی است که هنگام تشکیل سنگ کلیه می افتد. وقتی غلظت مواد در ادرار زیاد شود، زمینه تشکیل هسته سنگ در ادرار فراهم می شود. وقتی هم که این هسته اولیه ایجاد شد، سایر مواد دور این هسته رسوب می کنند و سنگ بزرگ می شود.

جنس این سنگ ها معمولا" چیست؟

شایع ترین نوع سنگ کلیه ، سنگ های کلسیمی هستند. شاید حدود 80 تا 85 درصد از انواع سنگ های کلیوی سنگ های کلسیمی هستند. این سنگ های کلسیمی هم عموما" به صورت نمک های کلسیم هستند. یعنی مثلا" اگزالات کلسیم یا فسفات کلسیم، بعد از سنگ های کلسیمی، سنگ های عفونی، اسید اوریکی و سایر انواع سنگ ها شیوع دارند. ولی اکثر افرادی که گرفتار سنگ کلیه می شوند، در واقع گرفتار سنگهای کلسیمی هستند.

 

این کلسیمی که در کلیه غلظتش بالا می رود و سنگ می شود، از کجا می آید؟

این کلسیم ممکن است ، بیش از حد از روده جذب شود. ببینید ، ما در طول روز حدود هزار میلی گرم کلسیم مصرف می کنیم که از این مقدار چیزی حدود یک سومش جذب می شود. اگر این میزان جذب به هر دلیلی افزایش یابد، مثلا" میزان کلسیمی که مصرف می کنیم، زیاد باشد،می تواند باعث تشکیل سنگ شود. ممکن است، میزان کلسیمی که از طریق کلیه دفع می شود، به دلیل یک بیماری افزایش یابد. البته این   بیماری ها عموما" بیماری های مربوط به استخوان و هورمون های مربوط به آن هستند. مثلا" در بیماری هیپرپاراتیروئیدی ، برداشت کلسیم از   استخوان ها افزایش می یابد و می رود که از کلیه دفع شود و تبعا" غلظتش در ادرار افزایش یافته و باعث تشکیل سنگ می شود. در بعضی از موارد هم کلسیمی که به کلیه می رسد زیاد نیست ولی خود کلیه به دلیل مشکلی که دارد، بیش از حد کلسیم را دفع می کند. ماجرا از این قرار است: حدود 95 درصد کلسیمی که در ابتدای واحدهای کلیوی وارد ادرار می شود، دوباره در کلیه باز جذب می شود. اگر کلیه ای نتواند این 95درصد کلسیم را باز جذب کند، مسلما" غلظت کلسیم ادرار بالا می رود و زمینه ساز تشکیل سنگ می شود.

به این ترتیب، کسانی که کلیه سنگ ساز دارند، باید مصرف مواد غذایی کلسیم دار را کم کنند؟

نخیر! تفکری که می گوید کسانی که کلیه سنگ ساز دارند. نباید لبنیات بخورند، کاملا" غلط است. چون اولا برخی افراد هستند که بدنشان به کلسیم اضافه نیاز دارد.  مثلا" زنان باردار و کسانی که دچار پوکی استخوان هستند. ثانیا" در برخی موارد سنگ کلیه ،  ما به بیمار توصیه می كنیم كه بیشتر كلسیم مصرف كند. مثلا" در سنگ های اگزالات کلسیم، اگر شما کلسیم بیشتری مصرف کنید، این کلسیم در روده به اگزالات متصل می شود و اصلا" از روده جذب نمی شود و به این ترتیب ، یون اگزالات که افزایش آن در ادرار باعث تشکیل اگزالات کلسیم در کلیه شده و رسوب می کرد و سنگ اگزالات کلسیمی تشکیل می داد، اصلا" وارد بدن نمی شود.

پس بیمارانی که کلیه سنگ ساز دارند، باید از چه غذاهایی پرهیز کنند؟

تقریبا" تنها چیزی که ما توصیه می کنیم که بیماران سنگ کلیه از آن پرهیز کنند، نمک است . ببینید، یکی از مواد غذایی که باعث تولید سنگ می شود، نمک است. البته ما سنگ نمک که نداریم ولی نمک عاملی است که به ساخته شدن سنگ های کلسیمی  کمک می کند. نمکی که از روده جذب می شود، از طریق کلیه باید دفع شود. اما مشکل همین جاست چرا که وقتی نمک می خواهد از کلیه را وارد ادرار شود، با خودش کلسیم را وارد ادرار می کند و به این ترتیب غلظت کلسیم ادرار افزایش می یابد. بنابراین همان نمکی که هنگام پختن غذا به آن زده می شود کافی است و افرادی که کلیه سنگ ساز دارند، نباید سرسفره به غذایشان نمک بزنند و مواد شور مثل خیار شور را مصرف نکنند.

کسانی که کلیه سنگ ساز دارند، باید چه مواد غذایی را بیشتر مصرف کنند؟

در ابتدا گفتیم که اگر غلظت مواد در ادرار زیاد شود، زمینه های تشکیل سنگ کلیه فراهم می شود. حالا می گوییم که برای جلوگیری از تشکیل سنگ باید این غلظت مواد را کم کنیم. به عبارتی باید ادرار را تا می توانیم، رقیق کنیم. یعنی فردی که کلیه سنگ ساز دارد، باید آب و مایعات زیادی مصرف کند.

چقدر باید آب و مایعات مصرف کرد؟

چقدر آب خوردن مهم نیست . چقدر ادرار داشتن مهم است. ممکن است فردی در محیطی گرم زندگی کند یا فعالیت روزانه اش زیاد باشد، روزی 5 تا پارچ هم آب بخورد ، ولی باز کافی نباشد. چون همه این 8 لیوان آبی که می خورد، عرق می شود و چیزی از آن به ادرار نمی رسد تا رقیق شود. این فایده ای برای پیشگیری از سنگ کلیه ندارد. برای همین باید ملاک، میزان ادرار باشد نه میزان آبی که فرد می خورد. ما به بیماران توصیه می کنیم آنقدری آب بخورند که روزانه بیش از 2 لیتر ادرار داشته باشند. یا بعبارتی در طول خواب شبانه یک بار برای ادرار کردن به دستشویی بروند. بیماری که کلیه سنگ ساز دارد، اگر احساس تشنگی کند و بعد آب بخورد، از قافله عقب مانده است. یعنی چنین بیمارانی نباید هیچ وقت احساس تشنگی کنند و همیشه قبل از احساس تشنگی آب بخورند. این بیماران باید شب ها هنگام خواب یک لیوان بالای سرشان باشد، موقع کار روی میزشان یک لیوان آب باشد . یعنی برای دسترسی به آب نباید بیمار مشکلی داشته باشد.

اینکه برخی بیماران آب چشمه خاصی را مصرف می کنند، یا فقط آب معدنی می خورند، کار درستی است؟

این سئوال شایعی در بین بیماران مبتلا به سنگ کلیه است . اما ما اصلا" به چنین سئوالی اعتقاد نداریم. مگر تمام افرادی که از آب شهر استفاده می کنند، سنگ کلیه تولید کرده اند که حالا این بیماران آب شهر را استفاده نکنند. تازه برعکس وقتی بیماران خودشان را به یک نوع آب خاص مثلا" آب فلان چشمه محدود می کنند، وقتی به آن آب دسترسی ندارند، کمتر آب می نوشند و همین می تواند زمینه ساز تولید سنگ شود. اما اصل مصرف اب نوع آن نیست، بلکه حجم و مقدار آن است که باید زیاد باشد. آب هندوانه و ماءالشعیر و از این قبیل درمان های سنتی هم اشکالی ندارند ولی آنها هم اصولا" از طریق افزایش حجم ادرار از سنگ سازی کلیه جلوگیری می کنند. ما توصیه می کنیم ، بیماران هر داروی سنتی که سهل الوصول است، خیلی هم گران نیست، ضرری هم ندارد و مورد تائید پزشکان است مصرف کنند، ولی در کنارش آب و مایعات زیادی بخورند.

اگر کسی زیاد آب بخورد و سنگ کلیه اش دفع شود، چه باید بکند؟

اگر کسی سنگش را انداخت دلیل نمی شود که همین حالا سنگی در کلیه اش وجود نداشته باشد. چنین بیماری وقتی به ما مراجعه می کند، اگر درد  داشته باشد، با مسکن دردش را ساکت می کنیم و بعد بررسی های خودمان را شروع می کنیم . معمولا" این بررسی ها شامل عکس KUB و سونوگرافی کلیه است. سپس بر اساس یافته های این بررسی اولیه تصمیم می گیریم. برای بیمارمان چه کار بکنیم. یعنی بر اساس جنس، اندازه و محل سنگ کلیه تصمیم می گیریم که برای بیمار چه روش درمانی اتخاذ کنیم. اما یک نکته مهم را باید در مورد درمان سنگ کلیه بگویم و آن این که تقریبا" امروزه دیگر جراحی باز کلیه در درمان سنگ کلیه لزومی ندارد مگر در موارد بسیار خاص که خیلی هم نادر هستند. یعنی در حال حاضر در همین کشور خودمان به راحتی می توان سنگ های کلیه را با روش هایی مثل سنگ شکن و جراحی مختصر یا همان PCN  درمان کرد. توصیه من به تمام بیماران سنگ کلیه این است که اگر جراحی به آنها گفت که باید برای درمان سنگشان جراحی باز کلیه شوند، حتما" با یکی دو جراح کلیه و مجاری ادرار دیگر هم در این مورد مشورت کنند.

****

منبع : مقاله " نکته هایی در باره سنگ کلیه   " -تهیه كننده : دکتر سید محمدابوترابی-روزنامه سلامت - شماره 85-

آخرین بروزرسانی (سه شنبه ، 22 شهریور 1390 ، 13:15)

 

مدیر گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، گفت: شنیدن صداهای غیرعادی در مفاصل شانه هنگام حرکت، علامت نوعی بیماری آرتروز مفصلی موسوم به "استئوآرتریت" ( Osteoarthritis )، است.

دکتر رضا توکلی دارستانی در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا، افزود: بیماری استئوآرتریت، نوعی بیماری تخریبی غضروفی - مفصلی است که موجب خوردگی استخوان و غضروف و گوشه دادن استخوان، می آرتروز شانهشود و ستون فقرات، لگن ، مچ و زانو و حتی شانه را دچار می سازد.

این پزشک متخصص توضیح داد: درد در محدوده شانه، صداهای غیرطبیعی هنگام حرکت شانه و محدودیت های حرکتی از نشانه های بیماری استئوآرتریت است.

دکترتوکلی یاد آورشد: تورم و قرمزی که در انواع دیگر بیماری های التهابی و عفونی آرتریتی مشاهده می شود، در بیماری استئوآرتریت کمتر است.

به گفته پزشک متخصص ارتوپدی، استئوآرتریت بیماری مزمن است که دارای دوره های خاموشی و حاد است.

در این بیماری به دلیل تحرک نداشتن مفاصل، غضروف های اطراف مفاصل اعضای گوناگون بدن تحلیل می رود و در نهایت غضروف از بین خواهد رفت.

آرتروز گردن

توکلی گفت: مسایل ژنتیکی در ابتلا به این بیماری نقش عمده ای ایفا می کنند اما کارهای سنگین، ضربه و شکستگی های داخل مفصلی از عوامل تسریع کننده ابتلا به این بیماری به شمار می روند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی افزود: درمان آرتروز شانه با توجه به شدت و وضعیت درگیر شدن مفاصل بدن وبه عنوان یکی از نشانه های بیماری استئوآرتریت با تعویض کامل یا نیمه کامل مفصل شانه صورت می گیرد.

مدیر گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی افزود: بیماری استئوآرتریت در کشور رو به افزایش است، چرا که این بیماری بیشتر در سالمندان مشاهده می شود و طول عمر افراد نیز با پیشرفت علم پزشکی، افزایش یافته است.80 درصد سالمندان به این بیماری مبتلا می شوند.

توکلی یادآور شد: کاهش وزن برای کاهش درگیری مفاصل تحتانی در بیماری استئوآرتریت، موثر است.